Cross jest obecnie bardzo popularnym efektem wykorzystywanym w cyfrowej obróbce fotografii, chociaż nie jest wynalazkiem nowym. Proces krosowania pochodzi z fotografii analogowej i polega najczęściej na wywoływaniu filmu pozytywowego (slajdu) w procesie przeznaczonym do wywoływania negatywów (skrótowo C-41). Istnieje też proces odwrotny: wywoływanie negatywu tak jakby był pozytywem (proces E-6). Taki cross jest jednak wykonywany rzadko z uwagi na wysoką cenę wywoływania slajdów w E-6. W terminologii angielskojęzycznej mówi się skrótowo o procesie slajd-negatyw (E-6 do C-41) lub odwrotnie (C-41 do E-6). Oba te procesy produkują różne efekty i przebarwienia.

Mówiąc o cechach charakterystycznych crossu, stwierdzić możemy jedynie, że cross jest nieprzewidywalny. Efekty zależą od zastosowanego filmu, oświetlenia sceny, użytej chemii i obróbki w ciemni. Symulując ten efekt w komputerze siłą rzeczy musimy uzgodnić pewne stałe cechy, które musi zawierać cross, pozbawiając się przyjemności “odkrywania” efektów, tak jak to dzieje się w przypadku tradycyjnego crossu.

Zatem co kryje się w crossie? Na pewno zwiększony kontrast i siła kolorów – bardzo częste są prześwietlenia, jednocześnie czernie mają tendencję do blednięcia. Drugą cechą charakterystyczną są przesunięcia kolorów, które mogą wahać się od żółcieni, przez czerwienie i fiolety, po zielenie i purpury. Pisząc ten tutorial postanowiłem rozdzielić go na dwie części: najpierw powiemy sobie o symulacji crossu na hipotetycznym slajdzie fuji velvia, który charakteryzuje się mocnym przesunięciem do żółcieni i czerwieni, a potem scrossujemy sobie zdjęcie “używając” filmu kodak ektachrome, który ma tendencję do przesuwania widma ku zieleniom. Zatem zaczynajmy

Symulacja velvii

1. Otwórz dokument z fotografią w Photoshopie.

Ryc. 1 Pierwsze korekty na kanałach w poleceniu krzywe.

2. Przejdź do dolnego paska palety warstw (layers), kliknij ikonę warstwy korekcyjnej (adjustment layer) i wybierz krzywe (curves) (CS2 i CS3) lub wybierz ikonę krzywych z panelu dopasowania (adjustments) (CS4). Z listy gdzie widnieje “RGB” dokonaj zmian jak przedstawiono na obrazku w kanale czerwonym i zielonym – to pozwoli nam przesunąć kolory w światłach do czerwieni a w cieniach do niebieskiego.

3. Teraz możesz zmienić nazwę warstwy na “zmiana koloru”. Jeżeli masz na zdjęciu dużo koloru zielonego, musisz skorzystać z polecenia barwa/nasycenie (hue/saturation) i w obszarze zieleni dopasować suwak hue tak, aby zieleń stała się żółtawa.

4. Analogicznie stwórz drugą warstwę krzywych, ale tym razem pracuj na RGB (rgb composite) i dokonaj korekcji tonalnej jak na obrazku. To jest punkt bazowy – każde zdjęcie jest inne więc musisz dopasować potem tą krzywą aby dobrze wyglądała na Twoim zdjęciu. Szukasz prześwietleń, kontrastu w tonach średnich i blednięcia czerni.

Ryc. 2 Krzywa globalnej tonacji naszego zdjęcia.

5. Teraz dodamy ziarno. Utwórz nową warstwę (ikonka w panelu warstw lub skrót klawiszowy CTRL-SHIFT-N) i wypełnij kolorem białym (edycja – wypełnij, edit – fill). Teraz dodaj szum wybierając polecenie filtr – szum – dodaj szum (filter – noise – add noise). Ustaw wartość (amount) na ok. 10%, rozmieszczenie gaussowskie, oraz zaznacz opcję monochromatyczny.
Ziarno błony fotograficznej ma strukturę grudkowatą, więc musimy trochę przekształcić nasz szum. Wykonaj polecenie filtr – rozmycie – rozmycie gaussowskie (filter – blur – gaussian blur) z wartością ok. 1,5 piksela. Następnie wykonaj polecenie filtr – wyostrzanie – inteligentne wyostrzanie (filter – sharpen – smart sharpen) i ustaw wartość na 160%, promień (radius) na 0,5 piksela. Aby zmieszać nasze ziarno ze zdjęciem, ustaw krycie (opacity) warstwy na 40% i zmień tryb mieszania na pomnóż (multiply). To pozwoli usunąć biel i wmieszać nasze “ziarno” do zdjęcia.

6. Musimy teraz zrekompensować jasność całości, ponieważ ziarno trochę nam przyciemniło obraz, zatem wykonaj prostą krzywą rozjaśniającą.

Ryc. 3 Warstwa czerwonego zafarbu i jej maska.

7. Teraz dodamy czerwony zafarb. Stwórz nową warstwę i wypełnij ją kolorem ciepło-czerwonym. Następnie stwórz maskę warstwy (ikonka prostokąta z białym kołem na dolnym pasku palety warstw). Wypełnij maskę kolorem czarnym. Wybierz narzędzie pędzel, ustaw jego kolor na biały, a w górnym pasku opcji narzędzi zmień jego twardość (hardness) na 0% i krycie na 40%. Teraz pomaluj pędzlem na masce w miejscach na zdjęciu gdzie pada najwięcej światła, oraz na jasnych brzegach.

8. Na końcu dodamy winietę. Stwórz nową warstwę i wybierz narzędzie gradient (w opcjach ustaw gradient czarno-biały i typ kołowy). Wykonaj gradient na warstwie tak, aby środek był biały (jeżeli zrobisz na odwrót, skorzystaj ze skrótu CTRL-I). Teraz dodaj trochę szumu jak w pkt. 5. Zmień tryb mieszania warstwy na pomnóż (multiply) i zmniejsz krycie do 50%. Teraz możesz dostosować zakres winiety przy pomocy polecenia poziomy (levels). Aby je przywołać, wciśnij CTRL-L i skoryguj środkowym punktem rozkład czerni i bieli w winiecie.

Symulacja ektachrome

Ryc. 4 Predefiniowana krzywa "proces krosowy".

1. Wyłącz widoczność warstwy “zmiana koloru” z pkt. 3.

2. Bezpośrednio nad warstwą ze zdjęciem dodaj warstwę korekcyjną krzywych. Na samej górze okna dialogowego znajduje się lista z gotowymi krzywymi (presets). Wybierz stamtąd proces krosowy (cross process). To stworzy nam cross podobny do tego powstającego na filmie ektachrome. Jeżeli jakieś kolory nie pasują, można oczywiście skorygować tę gotową krzywą.

3. That’s all folks

Ryc. 5 Porównanie krosowania ciepłego (velvia) i zimnego (ektachrome).